Kategoriler
başka bi' dünya kitaplığı

Karşılıklı Yardımlaşma’dan Karşılıksız Dayanışma’ya

Alişan ŞAHİN

Özgürlükçü Oluşumlar, Fütüvvet, Ahilik ve Tarihi Yeniden Düşünmek

Bir tarih çalışması değil ama tarihi yeniden yorumlama denemesi ve inceleme olarak adlandırmak yerinde bir ifadelendirme olur. Bu minvalde kelimenin gerçekanlamıyla Selçuklu İmparatorluğu’nun son dönemleri ve Osmanlı Beyliği’nin oluşum ve ilk altmış yılını sorgulamaya ve yorumlamaya teşebbüs eder. Bunu yapmaktaki asıl maksat kimi özgürlükçü grup, hareket ve düşüncelerin zeminini ve atmosferini sunmaktır.

Çalışmanın asıl hedefi İslam Coğrafyasında ortaya çıkmış olan Melamet-fütüvvet fikri etrafında 18 vehatta 19. Yüz yıla kadar varlığını koruyan Ahi Birlikleri örgütlenmesinin tarihsel yerine işaret etmek, Yüzyıllardan bugüne gelen bu yaşam biçimi ve ahlakını anlama çabalarında meydana gelen tarihi yorumlama biçimlerinin çeşitli arızalarına temas edip, bu yaşam biçimi ve ahlakın köken, kuruluş ve oluşunun ne anlama geldiğini idrak etmektir. Bunun için Bizans Loncaları ve Orta Çağ Kent Loncaları ya da komünleri ile karşılaştırmalar yapılmıştır.

Doğal olarak fütüvvet kavramı ele alındığında Kur’an’a başvurmak temel önemdedir. Kavramın İslam coğrafyasında anlamının yaşama yönelik bir içkinlik kazanması muhtemelen kavramın Kur’an’da anlamı derin olan bir kavram olmasından yatıyor. Fütüvvet ve Anadolu’daki biçimi olan Ahilik ele alınırken Türkmenlerin göçleri sonucu oluşan ve Bizans loncalarının olduğu coğrafyada filizlenen bu oluşumun göçebe arka plana sahip olmasından hareketle göçebe aşiret yapılarına dair kimikaynaklar, sosyal antropolojinin çeşitli verileri ışığında yeniden yorumlama denemesi yapılmıştır. Bu minvalde Ahiliğin anarşizmin karşılıklı yardımlaşma ahlakından öte karşılıksızlık ahlakı ile var olduğunu iddia etmektedir.

Okuma aracını kullanarak doğrudan okuyabilir ya da indirme butonuna tıklayarak yayını indirebilirsiniz.


Kitap ve makale yayın faaliyetini internet üzerinde sizlere ücretsiz olarak sunarken dayanışma için katkılarınıza hayır demiyoruz. Site masrafları vs. için Patreon hesabımıza katkılarınız hoş gelir sefa gelir.